Infant Potty Training


© copyright 2000-2008.

Heb je je ooit afgevraagd hoe baby’s zindelijk werden voordat er luiers bestonden? Heb je er ooit over nagedacht hoe baby's zindelijk werden in de tijd dat er geen luiers bestonden? Of hoe ze tegenwoordig zindelijk worden in plaatsen op de wereld waar geen luiers bestaan? Er is een groeiende groep moeders die ‘BabyZindelijkheidsCommunicatie’ (BZC) of ‘Infant Potty Training' (IPT) gebruikt met hun baby’s. Deze methode is gebaseerd op vergelijkbare methodes die moeders van over de hele wereld al eeuwenlang gebruiken om hun baby’s te laten ontlasten.

Met BZC is het mogelijk om zowel met *baby's* als met peuters aan wat in het algemeen 'zindelijkheidstraining' wordt genoemd te werken. De ideale tijd om met BZC te beginnen is vanaf de geboorte tot het moment waarop het kindje mobiel wordt (ongeveer rond de 6 mnd). Door de techniek van BZC hier en daar aan te passsen kun je ook met een oudere, beweeglijke baby beginnen.

Er is geen geschikte term om ‘infant potty training’ in zijn geheel te beschrijven aangezien (a) een baby niet op een potje kan zitten and (b) het hele proces meer een teamwork is (met je baby) met een veel grotere mate van connectie dan bij een echte training. Met andere woorden, bij BZC/IPT gaat het eigenlijk om communiceren en ontvankelijk zijn. Het heeft weinig te maken met wat we normaal ‘zindelijkheidstraining’ noemen. Het gaat om communicatie als je op je baby’s signalen over ontlasten wilt reageren.

Het meest unieke van deze methode is waarschijnlijk dat je als ouders al gaat samenwerken met je baby, terwijl deze nog niet eens kan zitten. In plaats van over zindelijkheid na te denken als je kind haar eerste stapjes zet, moeten ouders over deze methode nadenken tijdens de zwangerschap of in de eerste weken/maanden na de geboorte.

In het Nederlands wordt deze methode babyzindelijkheidscommunicatie genoemd (BZC). In het Engels noem ik het ‘infant potty training’. Maar er zijn andere termen in gebruik zoals ‘elimination communication’. Deze website vertelt je de basisbeginselen en als je meer wilt weten zijn er twee boeken door mij geschreven over dit onderwerp:

  • Je baby op het potje, vroeg en vrolijk zindelijk (142 pag.), verkrijgbaar bij www.bol.com
  • Infant Potty Training: A Gentle and Primeval Method Adapted to Modern Living (380 pag.), het meest uitgebreide boek dat er is over het onderwerp.
  • Infant Potty Basics: With or Without Diapers, the Natural Way (110 pag.), een verkorte, goedkopere versie (dit is de Engelse versie van 'Je baby op het potje'.
  • Potty Whispering: The Gentle Art of Infant Potty Training, een dubbel-DVD met boekje.

 



Filosofie

Baby’s zijn slimmer dan we denken! De grote fout die mensen maken, is dat ze veronderstellen dat een pasgeboren baby zich niet bewust is van haar plassen en poepen. We nemen aan dat baby’s niet zindelijk kunnen worden, omdat ze te klein en ongecoördineerd zijn en omdat ze niet kunnen lopen en praten. Een baby is in zoveel opzichten hulpeloos. Voor mensen uit de westerse wereld is het moeilijk voor te stellen dat een klein wezentje zich bewust is van plassen en poepen. Het is zelfs nog moeilijker te geloven dat een baby een bepaalde controle heeft over de ontlasting. Door deze vooroordelen en beperkte inzichten, moedigen we onze baby’s aan en leren we ze om hun natte en vieze luiers te negeren. Kortom, we leren ze dat ze hun luiers kunnen gebruiken als wc.

Een normaal, gezond kind is zich zeer zeker bewust van haar lichaamsfuncties m.b.t. ontlasting en het kan al vanaf de geboorte leren om daarop te reageren. Echter door het gebruik van luiers raakt de baby eraan gewend om deze te gebruiken voor de ontlasting. Later moet het kind dit dan weer afleren. Dit kan een verwarrende en traumatische ervaring zijn voor het kind.

Een baby doet z’n best om z’n bewustzijn met je te communiceren. Maar als jij dan niet luistert, stopt de communicatie en geleidelijk aan verliest hij het contact met de ontlastingsfuncties. Hem wordt geleerd dat het niet uitmaakt en dat jij wilt dat hij zijn luier gebruikt als wc.

Behalve dat zindelijkheidstraining vanaf de geboorte vrijwel onbekend is bij veel mensen, denken ook veel mensen dat het lastig is. Zindelijkheidstraining is, op een paar uitzonderingen na, per definitie lastig, ongeacht wanneer of hoe je het aanpakt. Als je wacht tot het moment waarop je kindje zelf het initiatief neemt, als hij/zij 2, 3, 4 jaar of
ouder is dan ben je jaren bezig met luiers verwisselen, schoonmaken en 'luier-gevechten'.

Luiers, vooral wegwerpluiers, zijn een tijdelijke oplossing voor het ‘toiletprobleem’. We proberen het ontlastingssysteem van ons kind dicht te stoppen met luiers; eigenlijk op dezelfde manier als we tijdelijk een lekkende pijp proberen te dichten. Hoeveel ouders hebben zich afgevraagd of dit de meest hygiënische oplossing is voor het kind? Hoeveel ouders hebben zich verdiept in de gevolgen van luiers voor het milieu? Hoeveel zouden zich ervoor interesseren als ze weten dat er alternatieven zijn voor het fulltime gebruik van luiers?

Wie kunnen deze methode gebruiken?

Ouders, aanstaande ouders, grootouders, oppassers en anderen die geinteresseerd zijn om liefdevol en geduldig met een kind te samenwerken om zo op een rustige en plezierige manier te leren om op het potje te gaan. Babyzindelijkheidstraining kan het best worden gedaan door:

‘Infant potty training’ wordt het best gebruikt door:

  • een ouder die tenminste de eerste 1 of 2 jaren voor de baby zorgt
  • een werkende ouder samen met een familielid, oppasser of vriend
  • ouders die part-time BZC kunnen doen, op vrij regelmatige tijden zoals
    meestal 's ochtends of 's avonds.

Wat heb je nodig?

Tijd, toewijding en geduld. Als je niet aan deze eisen kunt voldoen en je hiervoor ook geen hulp kunt regelen, dan is dit niet de methode voor jou en je baby. Maar als deze methode je heel zinnig lijkt en je er een goed gevoel over hebt, probeer het dan! Je kunt het altijd proberen en als het niet werkt, dan ga je gewoon weer fulltime luiers gebruiken.

Wanneer begin ik?

De ideale tijd om te beginnen is vanaf de geboorte tot het moment waarop het kindje mobiel wordt (rond de 6 mnd). Gedurende deze periode zijn baby's ontvankelijk om te leren om op het potje te gaan, en kunnen ze zich gemakkelijk op BZC concentreren. Voor ouders die niet gedurende deze periode kunnen beginnen is er informatie beschikbaar over 'late starters', zie onderstaand.

Hoe lang duurt het?

De gemiddelde leeftijd waarop het kind in de westerse wereld ‘klaar is’, is 2 jaar. Echter baby’s hebben al *vele* maanden daarvoor een redelijke beheersing van hun ontlasting.

Is het veilig?

Uiteraard, zolang de ouders een positieve houding hebben. De ouders moeten relaxed en positief zijn in hun omgang met de baby. Ouders moeten geduld hebben en kalm zijn; ze observeren en reageren op tijd op de signalen van hun baby en doen dit zo vaak als praktisch mogelijk is. Tevens moeten ze goede en liefdevolle support geven terwijl ze hun kind vasthouden. Dit is een niet-bestraffende methode. Straf, boosheid en het in toom houden zijn GEEN onderdeel van deze methode. Deze methode wijkt af van de strenge ‘early toilet training’ methode die tot de jaren ’50 gebruikt werd in de westerse wereld.

Werkt het ècht?

Ja, maar niet zonder enige inspanning. Succes komt je niet zomaar aanwaaien. Je hebt in ieder geval een toegewijde volwassene nodig en doorzettingsvermogen om ‘infant potty training’ te voltooien. Vanaf het vroege begin zijn er grappige en opwindende dagelijkse beloningen voor zowel baby als verzorger. De communicatie van de baby wordt erkend en aangemoedigd. Ouders zijn verbaasd over de mate van bewustzijn van de baby en het is ontroerend te zien dat de signalen en reacties zo makkelijk en natuurlijk komen.

Moet mijn baby naakt zijn?

Dit is geen vereiste. Veel ouders gebruiken een luier of trainingsbroekje voor hun baby tussen de ontlastingen in, terwijl anderen de voorkeur geven om hun baby de meeste tijd naakt of met blote billen te laten. Kortom, het is maar wat je wilt.

Een bijzondere ontdekking (Mijn ervaring met IPT)

Mijn eerste twee kinderen zijn op de gangbare manier zindelijk gemaakt. Toen mijn derde zoon was geboren, moest ik er niet aan denken om weer een periode van zindelijkheidstraining mee te moeten maken en de daarbij behorende jaren van luiers. Daarom begon ik te zoeken naar een betere oplossing om tot zindelijkheid te komen.

De basis voor een alternatieve techniek ontdekte ik via een Indiase vrouw die ons bezocht. Ze was geschokt toen ik haar vertelde hoe wij in het westen omgaan met het ‘afval probleem’ en ze legde uit hoe ze de zaken in haar thuisland aanpakken. Ik was sceptisch toen ze me vertelde dat een baby geen luiers nodig heeft, tenzij het darmproblemen of koorts heeft of als het bijna elke nacht het bed nat maakt. Ik was diverse keren in India geweest en had opgemerkt dat families hun baby’s laten plassen en poepen op het platteland, maar ik had daar verder geen aandacht aan geschonken. En net als veel anderen had ik, de verkeerde, veronderstelling dat we deze techniek in de westerse wereld niet zouden kunnen toepassen.

Ik smeekte mijn nieuwe vriendin me meer te vertellen en me te leren hoe ik mijn zoon moest vasthouden zodat hij zou ‘gaan’. Dat deed ze graag en zonder moeite.



Ik was gefascineerd, terwijl ik haar zag communiceren met mijn kleine 3-maanden oude zoon, die kennelijk instinctief wist wat zij wilde dat hij deed. Deze uitwisseling en het directe begrip tussen hen ~ een vreemdeling en mijn baby ~ vond ik een heel bijzondere ontdekking.

Ik gebruikte de techniek die ze me had laten zien, paste het een beetje aan onze westerse levenswijze aan en ik vond het veel beter dan de conventionele zindelijkheidstraining. Vanaf de dag dat ik begon met mijn 3-maanden oude zoon, had hij overdag en ’s nachts zelden nog een luier nodig. Toen hij 18 maanden oud was, was hij overdag grotendeels droog en toen hij 25 maanden oud was, was zijn zindelijkheidstraining helemaal voltooid.

Visie en Bron

Het zindelijk laten zijn maken van een baby begint met het creëren van de juiste voorwaarden en kan worden aangepakt op een rationele en wetenschappelijke manier, op een intuïtieve en spirituele wijze, of een combinatie van beide, afhankelijk van wat het beste werkt voor jou en de baby. De rationele aanpak heeft te maken met timing en observatie van de ontlastingspatronen en de lichaamstaal van de baby. De meer spirituele aanpak heeft te maken met intuïtie en het ontvankelijk zijn voor je baby op een subtielere wijze.

Onthoudt dat het teamwork is, iets wat je samen doet via een intieme en vertrouwelijke communicatie. Het is niet iets wat jij bij je baby doet, en het is niet iets wat je baby zonder jou kan doen. Als je het wilt en kunt, en als je baby gezond is, dan is je baby klaar voor jou.

BZC is gebaseerd op een techniek van zindelijkheidstraining die gebruikt wordt in grote delen van Azië en in delen van het platteland van de Afrikaanse Sahara. De methode is op verschillende manieren aangepast voor de Westerse levensstijl, inclusief het gebruik van een gootsteen, potje, wc of ander bakje; variaties in ontlastingsposities; het parttime gebruik van de techniek en, wanneer gewenst, het parttime gebruik van luiers.

Samenvatting van de methode

1. Observatie -- Leg je luiervrije baby op een comfortabele, warme en veilige plek en observeer haar:

a) timing (hoe lang en hoe vaak ‘gaat’ ze nadat ze wakker wordt of gevoed heeft)
b) lichaamstaal (zoals draaien of grimassen tijdens het ontlasten)
c) geluiden (zoals kreunen tijdens de ontlasting)

Dit kan ook gedaan worden tijdens het gebruik van een draagdoek. In feite is het dragen van een baby een van de beste manieren om je baby’s ontlastingstijden en-patronen te leren kennen aangezien je meteen weet wanneer ze ‘gaat’. Het is vooral handig in koelere klimaten of in kamers met onvoldoende verwarming. Sommige moeders houden hun baby’s naakt in de draagdoek, ze dragen de baby op hun huid, waardoor het de perfecte lichaamstemperatuur behoudt. Indien gewenst kun je een katoenen luier onder de baby houden terwijl ze in de draagdoek is. Het is, uiteraard, niet een vereiste om je baby naakt in de draagdoek te houden. Ook als ze wat kleertjes en/of een katoenen luier zonder waterafstotende bekleding draagt, weet je wanneer ze ‘gaat’.

2. Anticipatie of Intuïtie
Probeer te anticiperen wanneer je baby moet gaan, en op dat moment maak je een ‘watergeluid’ zoals “sssss”. Of anders, als je baby ‘gaat’ terwijl je haar observeert, maak dan meteen het ‘sssss’ geluid. Binnen een paar dagen zal je baby dit geluid associëren met ontlasten.

3. Houding & Toiletplaats
Wanneer je denkt dat je baby moet ontlasten, houd haar dan rustig en veilig boven het gekozen toilet, terwijl je een hoorbaar signaal geeft (‘sssss’ of een ander door jou gekozen geluid/woord). Je baby zal snel de associatie leggen tussen geluid, positie en ontlastingsplek. Gebruik een plek en opvangbak die je het meest comfortabel en handig vindt. Voorbeelden zijn de badkamer, gootsteen, een beslagkom, een wasbak en buitenshuis. Oudere baby’s kun je tussen je benen op de wc laten zitten.

4. Baby-Moeder Communicatie
Let vanaf nu goed op de baby’s timing en haar signalen. Wanneer je denkt dat ze moet ontlasten, houd haar dan in de positie en geef het signaal. Als het bijna tijd is dat ze moeten, kunnen baby’s hun spieren ontspannen wanneer ze jouw signalen ontvangen.

Hoe weet ik wanneer mijn baby moet ontlasten?

Je kunt weten of je baby moet ontlasten door één of meer van onderstaande dingen:

  • Timing (m.b.v. de klok)
  • Signalen en hints (inclusief lichaamstaal en geluiden)
  • Patronen van ontlasting (in relatie tot voeden, wakker worden, etc.)
  • Intuïtie en instinct

Hoe kan ik mijn baby aankleden voor het beste resultaat?

Er zijn twee belangrijke overwegingen waartussen een balans moet worden gevonden.

  • Individuele omstandigheden zoals klimaat, levensstijl, gezondheid en
    sociale druk.
  • Het feit dat hoe minder lagen kleding de baby draagt, des te makkelijker is het voor jou en je baby om (a) te binden en (b) te leren en communiceren over de ontlasting. Het is makkelijker om te leren en te reageren op lichaamstaal en andere signalen van een baby die naakt, met blote billen of op een andere manier goed toegankelijk is. Het dragen van een baby in de draagdoek helpt hierbij, omdat je meer kans hebt om synchroon te zijn.


De ideale situatie (niet altijd mogelijk of gewenst) is dat de baby naakt of met blote billen is. Als dit geen optie is:

  • Kleed je baby in zo weinig mogelijk lagen te kleden.
  • Gebruik kleding die snel en gemakkelijk kan worden verwijderd (vermijd gespen, knopen, etc.).


Er zijn vele manieren om een baby gemakkelijk te kleden. Wees creatief en pas het aan je eigen situatie en de verschillende fasen van ontwikkeling van je baby aan. Veel moeders geven de voorkeur om hun eigen baby kleding te naaien. Behalve het gebruik van luiers als ondersteuning zijn hier nog enkele andere suggesties:

  • ‘Poquito’ broekjes, op maat gemaakt voor elke baby: http://www.wonderbabydesigns.com/
  • voor pasgeborenen, een trappelzak die je onderaan kunt vastknopen.
  • een lang shirt of jurkje (optimale lengte varieert, afhankelijk van mobiliteit van de baby).
  • korte stretch broeken of broeken met een elastieken taille (badstof, gebreid katoen of gebreid wol).
  • "Trainingsbroekjes" ~ dit zijn speciale katoenen onderbroekjes die een dikke laag stof hebben bij het kruis, zodat ze plas kunnen opvangen.
  • Chinese babykleding met een open kruis, te verkrijgen via MamaRoo en Mummys Milk

Voordelen van Infant Potty Training

De drie grote winnaars zijn de baby, de ouder(s) en het milieu. Hieronder is een nog completere lijst van de voordelen van babyzindelijkheidscommunicatie.

  • Versterkt de emotionele binding door intimiteit, natuurlijke communicatie en liefdevol geduld.
  • Reageert op de baby’s natuurlijke ontlastingscommunicatie en timing.
  • Maakt gebruik van het eerste leermoment (gevoelige periode) voor zindelijkheidstraining.
  • Is milieuvriendelijk: bespaart grondstoffen, zorgt voor minder luierafval (wegwerpluiers) en minder wassen (katoenen luiers). 
  • Maakt luiergebruik overbodig en/of vermindert het gebruik drastisch.
  • Maakt het mogelijk dat baby’s redelijke controle hebben als ze 12-18 maanden oud zijn.
  • Het maakt conventionele zindelijkheidstraining overbodig. Je kindje kan in   verhouding al op relatief jonge leeftijd zelfstandig zindelijk zijn (gemiddeld rond 18 maanden).
  • Je baby kan genieten van het luiervrij zijn (geen dik pak tussen de beentjes, geen contact met de in wegwerpluiers verwerkte chemicaliën, etc.).
  • Voorkomt bedplassen.
  • Voorkomt luieruitslag.
  • Is hygienischer voor je baby.
  • Sluit pijnlijke ‘ongelukjes’ voor peuters uit.
  • Maakt het voor de vader en andere nabije relaties mogelijk om een emotionele band met de baby te krijgen en te communiceren met de baby.
  • Is geldbesparend (minder kopen van wegwerpluiers en minder waskosten bij gebruik van katoenen luiers).
  • Baby’s zijn zich bewust van hun eigen lichaampjes.
  • Vermindert het risico op urineweginfecties.



Hoe zit het met baby’s die 6 maanden of ouder zijn – Is het tè laat?

Veel ouders zijn begonnen met 6, 9 zelfs 12 maanden oude baby’s. Doordat ze enkele aanpassingen hebben gemaakt deden ze dit met succes. Het is normaal gesproken moeilijker om te beginnen met een mobiele baby die ‘getraind’ is om in z’n luier te ontlasten of die wegwerpluiers draagt en het gevoel van nat zijn niet associeert met z’n ontlasting. Het hangt vooral af van jouw overtuiging. Als deze methode iets oproept, als je voelt dat dit het juiste is voor jou en je baby, en als je gezonde baby erop reageert, dan is het zeker een eerlijke poging waard. Zolang er geen grote verstoringen zijn in je gezinsleven of gezondheid, is de kans groot dat je open staat en ontvankelijk bent voor je baby’s communicatie over ontlasting.

Een andere factor om bij stil te staan, is dat er geen vast moment is waarop alle baby’s stoppen met communiceren over hun ontlastingsfuncties. Elke kind is uniek en ontwikkelt zich op zijn eigen manier. Er zijn ouders die pas over IPT hebben gehoord toen hun baby’s 6-18 maanden, 2 jaar of zelfs ouder waren. En ze waren verrukt om te ontdekken dat hun kleintjes klaar, ontvankelijk en communicatief sterk waren over het ontlasten op deze leeftijden. Kortom, het leermoment schijnt toegankelijk te blijven voor sommige oudere baby’s. Het maakt niet uit hoe oud je baby is wanneer je voor het eerst over IPT leert. Ik beveel meestal aan dat ouders deze tedere en koesterende methode een paar weken proberen en dan bepalen of ze ermee door willen gaan. Klik hier om mijn gedetailleerde artikelen en tips te lezen voor het werken met baby’s van 6 maanden en ouder: http://www.white-boucke.com/reviews/latestarters.html

Vragen? Neem contact met me op!

Mijn naam is Laurie Boucke en je kan me in het Engels, Frans of Nederlands e-mailen op:

Klik hier voor het boek “Infant Potty Training”
Klik hier voor het boek “Infant Potty Basics”
Klik hier voor de DVD “Potty Whispering-DVD set ”


© copyright 2000-2008

Materiaal uit dit artikel mag niet worden gereproduceerd zonder schriftelijke toestemming.

Vertaald door : Irma Jager, Nelson (New Zealand) en Christien Wakkae in Holland, beheerster van het ‘baby’s op het potje’-forum
Een berichtje van Irma:
Onze dochter is, ten tijde van deze vertaling, 10 maanden oud. We hebben misschien één of twee 'ongelukjes' per dag en ze is altijd zonder luiers. Het is een hele bijzondere ervaring en vooral ook 's nachts. Het is zo speciaal maar tegelijkertijd voelt het ook zo normaal. Ik hoop dat we dankzij deze vertaling in het Nederlands een paar nieuwe ouders bereiken die hierdoor geïnspireerd worden. Irma.